Het Sungevity blog

Red een klimaatontkenner

Het komt in de beste families voor: je babbelt wat met je oom of nicht en opeens steken ze een klimaatontkennende tirade af. Dat moet maar eens afgelopen zijn, vinden wij.

Zeker met de klimaattop in Parijs in aantocht kunnen we alle positieve energie gebruiken. Dus hier vier antwoorden op veelvoorkomende misverstanden om een dierbare aan de goede kant van de streep te krijgen.

Wetenschappers vechten elkaar de tent uit over klimaatverandering

Een hardnekkig misverstand dat met enthousiasme wordt gevoed door de fossiele industrie. Het is ondubbelzinnig aangetoond dat 97% van de klimaatexperts het roerend eens is dat klimaatverandering zich echt voltrekt. Tegelijkertijd gelooft het grote publiek dat slechts 55% van de klimaatexperts er zo over denkt. 

Waarom dringt die 97% niet door? Omdat de gevestigde orde alles op alles zet om een rookgordijn van vals wetenschappelijk debat op te trekken. Tussen 2003 en 2010 staken conservatieve Amerikaanse stichtingen, gefinancierd door oliebedrijven als Exxon en Koch Industries, ruim een half miljard dollar in een web aan schijnbaar onafhankelijke instituten. Dit web heeft maar één doel: de brede consensus onophoudelijk in twijfel trekken met drogredeneringen, halve waarheden en nep-experts.

Die aanpak is uitgevonden door de tabaksindustrie en wordt sindsdien gebruikt door vrijwel elke industrie die economisch door nieuwe wetenschappelijke inzichten wordt bedreigd. De truc: zaai zo lang mogelijk twijfel want de ervaring leert dat het spel uit is zodra het grote publiek overtuigd raakt dat wetenschappelijke consensus is bereikt.

Ik heb net geschaatst. Hoezo klimaatverandering?

Een anekdotische bewijsvoering in de trant van ‘mijn fiets is net gestolen dus de nationale criminaliteitscijfers kunnen onmogelijk zijn gedaald’. Bij meting van temperatuurstijgingen gaat het om langjarige gemiddelden op wereldschaal. Eén koude winter in Oost-Groningen zegt helemaal niets over waar de globale temperatuurtrend naartoe gaat. En die globale temperatuurtrend is duidelijk: die gaat al 130 jaar gestaag naar boven.

Er is nog een aanverwant trucje dat door klimaatontkenners wordt toegepast: het selectief kiezen van een tijdreeks. Dit houdt in dat je uit een gerenommeerde temperatuurgrafiek enkele opeenvolgende jaren selecteert waarin de gemiddelde temperatuurstijging afneemt, zoals bijvoorbeeld de periode 1998 – 2012. Dergelijke perioden zijn in het verleden echter regelmatig voorgekomen en werden altijd gevolgd door hernieuwde sterke stijging.

De door ontkenners zorgvuldig gekozen periode vertelt ook op een tweede manier slechts een deel van het verhaal. Naast lucht neemt ook water de toenemende warmte op. En de gemiddelde temperatuur van oceanen is juist sterk gestegen. 

We kunnen er niets aan doen: klimaatverandering is een natuurlijk proces.

Ok, klimaatverandering bestaat. Maar het wordt veroorzaakt door natuurlijke variaties in de intensiteit van de zon. Wij hebben er niets mee te maken en hoeven ons gedrag dus ook niet aan te passen.

Ook van dit argument maakt de wetenschap gehakt. 97% van de erkende klimaatexperts is overtuigd dat menselijk handelen de belangrijkste oorzaak is van klimaatverandering en talloze onderzoeken naar ‘menselijke vingerafdrukken’ onderschrijven dit.

Hoe werkt dit? Door naast trends in de temperatuur van de troposfeer, de eerste schil van onze atmosfeer, ook te kijken naar andere trends zoals de temperatuur in de stratosfeer; de tweede schil van onze atmosfeer. Wat opvalt is dat terwijl de gemiddelde temperatuur in de troposfeer toeneemt, de gemiddelde temperatuur in de stratosfeer op lange termijn juist gestaag daalt

Als een krachtiger zon de bron was van klimaatverandering, zou de temperatuur echter in beide lagen toe moeten nemen. Dat de temperatuur in de stratosfeer juist afneemt, duidt op de invloed van menselijk handelen. Door de toename van broeikasgassen blijft meer weerkaatste zonnewarmte in de troposfeer steken en dringt er dus minder warmte door in de stratosfeer. Hierdoor koelt deze laag af.

Een beetje hogere temperatuur is goed voor Nederland

Wijntje uit de Achterhoek. Meer toeristen die van een tropische vakantie aan de Noordzee komen genieten. Waarom was die klimaatverandering ook weer zo erg? Elk nadeel heb z’n voordeel, om met Johan Cruijff te spreken. Maar de nadelen van klimaatverandering overschaduwen de pluspuntjes ruimschoots.

Een kleine bloemlezing uit het rapport Aanpassen aan Klimaatverandering van Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zou hier moeten volstaan. Volgens PBL is de kans groot dat extreme regenval, windstoten en hitte in deze eeuw tot grote economische schade zullen leiden. Transport en verkeer zullen regelmatig in chaos wegzinken, oogsten zullen mislukken, voorzieningen als elektriciteit en ICT-infrastructuur zullen frequent uitvallen. De medische kosten zullen oplopen door een toename van hooikoorts en astma.

Het is goed om hierbij aan te tekenen dat het PBL-rapport het heeft over de gevolgen van klimaatverandering die we al niet meer kunnen terugdraaien. Ofwel, toekomstige stijgingen van de temperatuur die door de huidige concentratie van broeikasgassen in gang worden gezet. De PBL-analyse gaat er verder vanuit dat de kans op economische schade groot is, ook al investeren overheid en bedrijfsleven in maatregelen om de schade te beperken. Zonder die maatregelen zou de schade echter nog vele malen groter zijn.

Inzicht in de gevolgen in de nabije toekomst van wat we al hebben uitgestoten, is de beste motivatie om toekomstige broeikasgassen doortastend terug te dringen. Want elk jaar dat we overmatig veel broeikasgassen in de atmosfeer blijven pompen, komt er een nieuwe verslechtering bij. Wie nu nog de gok durft te wagen dat klimaatverandering een zegen is voor het land en klimaatverdragen overbodig zijn, mag het zeggen.

 Dit artikel stond in de Watt's up van augustus. Meld u hierboven aan of lees de hele Watt’s up van augustus hier.

Ontdek wat jij kunt besparen.