Het Sungevity blog

Zonne-experts aan het woord.

Terug naar overzicht Opinie & achtergrond

Klimaattop Parijs: de 4 voorwaarden voor succes

Alle hotelkamers zijn volgeboekt. Pallets met notitieblokken en flesjes bronwater zijn besteld. Parijs is klaar voor de zwerm van 50000 klimaatonderhandelaars uit 200 landen die in december op de stad zullen neerdalen. Maar wat is de meetlat voor succes voor de 21ste klimaatconferentie sinds 1992? Wat is er minimaal nodig om onze aarde uit de oven te houden en de kater van de vorige klimaatconferentie in Kopenhagen weg te spoelen? Hierbij alles wat u moet weten.  

Voor we de hoofdpunten op een rij zetten, eerst een korte uitleg over de radicaal nieuwe aanpak in Parijs ten opzichte van het vorige verdrag dat in 1992 in Rio werd afgesproken. De conferentie daar legde een wereldwijd reductiedoel voor broeikasgasemissies vast; een doel dat in 1997 in het Kyotoprotocol werd vertaald naar bindende reductiedoelen per land of regio, zoals de EU.

De grote makke van deze benadering was dat alleen rijke industrielanden een bindende reductiedoelstelling kregen; een eer waar de Verenigde Staten in 2001 ook nog eens voor bedankte. Zodoende dekt het Kyotoprotocol, dat in 2020 afloopt, slechts 11% van de wereldwijde emissies.

In Kopenhagen bleek dat ontwikkelingslanden en snelle groeiers zoals China weinig trek hadden om zich na 2020 wel aan opgelegde nationale reductiedoelstellingen te verbinden. Dus werd in aanloop op Parijs een nieuwe truc verzonnen: elk land mag zijn eigen reductieplan, ofwel Intended Nationally Determined Contribution (NIDC), inleveren. Het opgetelde resultaat is het startpunt van onderhandelingen in Parijs. 

Hieronder vier punten waaraan het eindresultaat moet voldoen om van Parijs een (bescheiden) succes te maken.

Harde stip aan de horizon

Door de bottom-up benadering in Parijs raakt de minimale inspanning die volgens wetenschappers nodig is om een klimaatramp te voorkomen ondergesneeuwd. De opwarming van de aarde moet onder de 2 graden Celcius ten opzichte van het pre-industriële tijdperk blijven. Alle NIDC’s bij elkaar opgeteld leiden echter nog steeds tot een opwarming met 2,7 graden, ervan uitgaand dat al die plannen ook echt voor de volle 100% worden uitgevoerd.

Veel experts pleiten er dan ook voor dat deelnemers aan de Parijs conferentie nadrukkelijk akkoord gaan met de 2 graden doelstelling en dus impliciet aangeven dat de NIDC’s die nu op tafel liggen niet het eindpunt kunnen zijn. Als het aan de G7 en de EU ligt wordt dit ook vertaald in een nieuwe reductiedoelstelling; variërend van een vermindering me 40 - 70% in 2050 ten opzichte van 2010 tot de vrijwel volledige ‘decarbonisatie’ in 2050 die de EU wil.

Boter bij de vis

Rijke landen die klagen over te lage ambitieniveaus van ontwikkelingslanden krijgen steevast hetzelfde antwoord: show me the money. Al in Kopenhagen was iedereen het erover eens dat je zonder overdracht van geld en technologie geen drastische klimaatstappen van ontwikkelingslanden kon verwachten. Dus werd afgesproken dat rijke landen samen jaarlijks 100 miljard dollar in de pot zouden storten om ontwikkelingslanden te helpen.

Maar zes jaar na dato blijven de financiële toezeggingen steken op 17 miljard. Als we echt meer klimaatambitie willen van ontwikkelingslanden zal die pot aan het einde van Parijs tot de rand toe gevuld moeten zijn. En hoe gek het ook klinkt: zoveel is die jaarlijkse 100 miljard niet.

Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) geven we wereldwijd jaarlijks 530 miljard dollar aan subsidies op fossiele brandstoffen uit, een flink deel daarvan door rijke landen.  Dat geld naar een Klimaatfonds sluizen, heeft als bijkomend voordeel dat de uitstoot in één klap flink vermindert. Het IMF suggereert dat de wereldwijde broeikasgassen zonder fossiele subsidies eenvijfde lager zouden uitkomen

Duimschroeven langzaam aandraaien

De huidige nationale reductieplannen die aan de voorvond van Parijs op tafel liggen, zijn onvoldoende om opwarming tot 2 graden Celsius te beperken. Misschien dat de ambitieniveaus tijdens de conferentie nog stijgen; zo zouden ruimhartige toezeggingen voor het Klimaatfonds, ontwikkelingslanden kunnen aansporen om hun reductiedoelen te verhogen. Maar de kans dat dat genoeg zal zijn, is klein.

Het is dus cruciaal dat in Parijs een mechanisme wordt afgesproken om de teugels periodiek aan te trekken. Verschillende landen, en ook de EU, pleiten daarom voor vijfjaarlijkse evaluaties en aanscherpingen van de nationale reductieplannen. Dit betekent ook dat je elke vijf jaar moet bekijken of het budget voor het Klimaatfonds nog toereikend is.

Keeping them honest

Landen zelf niet altijd even ambitieuze reductieplannen laten aandragen, vinden veel mensen al een knieval. Maar zonder druk op de ketel om die NDIC’s te halen, wordt het helemaal boterzacht.  Dus moet een verdrag in Parijs landen juridisch binden om in ieder geval aan de nationale reductiedoelen te voldoen die ze zelf hebben ingeleverd. Ook aangepaste plannen na vijfjaarlijkse evaluaties moeten bindend zijn. 

Nederland zelf bewijst dat zo’n stok achter de deur geen overbodige luxe is: nu we Europese klimaatdoelstellingen waaraan we ons juridisch gecommitteerd hebben niet dreigen te halen, zet het kabinet zwaar geschut in om dat recht te zetten. Het is de vraag of ze bij een vrijblijvende afspraak ook zo hard waren gaan lopen.

Een tweede factor in dit verband is dat de conferentie in Parijs tot een heldere methodologie moet komen om progressie in broeikasgasreducties van landen helder, vergelijkbaar en transparant te maken. Dit om gesmokkel en gesjoemel zo veel mogelijk te voorkomen. Wat voor jaarrekeningen van glanzend ogende bedrijven geldt, geldt ook voor het meten van broeikasgassen: als de cijfers niet te vertrouwen zijn, is het hele bouwwerk op drijfzand gebouwd.

 Dit artikel stond in de Watt's up van november. Meld u hierboven aan of lees de hele Watt’s up van november hier.

Over Sungevity
Het is onze missie om de “Rooftop Revolution" te versnellen en alle daken vol met zonnepanelen te leggen. Al sinds 2012 zijn wij dé zonne-expert van Europa, met meer dan tienduizend installaties op onze naam. Onze aanpak? Op afstand kijken wij met geavanceerde software heel nauwkeurig naar jouw dak, je wensen en situatie. Alles om je zo goed en duidelijk mogelijk te adviseren. Zo weet je precies wat jouw opbrengst, kosten en voordeel zijn én dus precies hoeveel je bespaart. Meer over Sungevity

Ontdek wat jij kunt besparen