Het Sungevity blog

Luchtkasteel in de Sahara

Het klinkt fantastisch: mega zonnecentrales in de Sahara die half Europa stroom leveren. Ze weigeren alleen van de grond te komen. Ondertussen gaat de opmars van kleinschalig solar vrolijk door.

Zonnepanelen die duizenden hectares schroeiend zand in de Sahara bedekken. Een dikke kabel die de opgewekte zonnestroom naar hongerige consumenten in Europa flitst en goed is voor 20% van de totale elektriciteitsvoorziening. Dat is in een notendop wat Desertec, een consortium van Europese energie- en technologiebedrijven, zich in 2009 ten doel had gesteld.

Qua schaal stond het project diametraal tegenover bedrijven als Sungevity en SolarCity die juist op kleinschalige opwek van zonnestroom op daken van woningen en bedrijven inzetten. De invalshoek van Desertec is echter geen verrassing. Het weerspiegelt de aanpak van haar aandeelhouders, zoals de Duitse energiegigant RWE: bedrijven dus die van oudsher al hun kaarten op grootschalige energieopwekking hebben gezet.

Het idee is aantrekkelijk. Slechts een klein plukje Sahara zou genoeg zijn om de hele wereld van elektriciteit te voorzien, schatte Desertec in. Maar de praktijk bleek weerbarstiger. Zo worden de landen waar Desertec de megacentrales had bedacht geplaagd door politieke instabiliteit. De economische crisis in 2008 deed de interesse van investeerders nog verder afbrokkelen.

Technologisch zijn er ook haken en ogen. Transport over grote afstanden gaat gepaard met forse stroomverliezen. En wat als die golf zonnestroom uit de Sahara het Europese netwerk opkomt? De handvol windmolens en panelen waar operators nu al over klagen zijn er niets bij. Daarnaast blijkt opwaaiend woestijnzand de opbrengst van panelen met 2% per dag te verlagen, iets dat alleen met een dagelijkse water spoelbeurt kan worden voorkomen.

In 2013 nam Desertec afscheid van haar oorspronkelijke plan en in 2014 keerden de meeste aandeelhouders de alliantie de rug toe. De vruchteloze jaren voor Desertec waren een weergaloos succes voor kleinschalige opwekking van zonnestroom. In 2014 nam die categorie zelfs 13% van alle nieuwe opwekcapaciteit in de VS voor haar rekening.

Ook in zonrijke en vaak arme landen heeft kleinschalige solar een grote en groeiende impact. Van solaropladers voor lampen, telefoons en computers die de economische kansen van miljoenen mensen off-the-grid hebben verhoogd, tot de Nigeriaanse student die een auto op wind- en zonnestroom ontwierp. En het mooiste: het is impact die niet via een grote kabel naar Europa verdwijnt.

Dit artikel stond in de Watt’s up. 

Ontdek wat jij kunt besparen.