Sungevity in het nieuws

Persberichten en publicaties

Voer een CO2-heffing in en sluit de kolencentrales

De energie-agenda: revolutionair op z'n polders

OPINIE De energie-agenda biedt de politiek een goed handvat om vaart te maken met klimaatbescherming.

Door: Roebyem Anders, Pier Vellinga, Jan Terlouw
Bron: de Volkskrant

'We gaan van het aardgas af', zei minister van Economische Zaken Henk Kamp bij de presentatie van de energie-agenda, waarin het kabinet de toekomstige lijn uitzet om CO2-emissies te reduceren. Een liberale minister die het einde aankondigt van onze innige relatie met aardgas: dat is revolutionair op z'n polders.

Hoewel de agenda zuinige politieke reacties kreeg, varirend van 'ambitieloos' tot 'kleine stapjes', waren wij vooral aangenaam verrast hoe diep de ernst van de klimaatsituatie tot het kabinet is doorgedrongen. Zo wijst de energie-agenda, naast het onvermijdelijke afscheid van gas, expliciet op het belang om primair op reductie van CO2-uitstoot te sturen en om het CO2-prijskaartje voor de industrie drastisch te verhogen.

Deze centrale uitgangspunten bieden prima handvatten om het kabinet snel tot concrete maatregelen aan te sporen. Wat we nu nodig hebben, zijn politici die doorpakken om dat momentum ook te benutten.

Als eerste is de energie-agenda een uitstekend startpunt om met hernieuwde kracht voor een nationale CO2-belasting te pleiten. Het kabinet spreekt terecht zijn grote zorg uit over de spotprijs waarvoor CO2-emissierechten te koop zijn op het Europese handelsplatform ETS (Emissions Trading Scheme, het systeem waarbij emissierechten door de EU worden toegekend die vervolgens verhandelbaar zijn). Zonder forse ingrepen zullen grote industrile bedrijven in Nederland, als ze de grootste vervuilers zijn, tot 2030 nauwelijks financile prikkels voelen om hun CO2-uitstoot te verminderen, aldus de agenda.

Het kabinet zoekt de oplossing vooralsnog bij aanscherping van het ETS, zoals verlaagde emissieplafonds of een Europese minimumprijs. Maar het ETS hapert al zijn hele bestaan, en de ervaring leert inmiddels dat elke wijziging in het beste geval jaren Europees overleg kost: tijd die het klimaat domweg niet meer heeft.

Invoering van een nationale CO2-belasting is het enige serieuze alternatief. Die kan op verschillende manieren worden ingevoerd. Invoering van een belasting op elektriciteit voor bedrijven kan snel gebeuren. Het zou meteen leiden tot energie- en CO2-besparing en tot investeringen in windturbines en zonnepanelen op hun terreinen en daken.

Zweden en Brits-Columbia (een provincie in Canada) laten zien dat een CO2-heffing structureel effect sorteert zonder de economie te schaden. Zo voerde Brits-Columbia in 2008 een CO2-tax in van 10 Canadese dollar per ton CO2, oplopend naar 30 dollar in 2012, terwijl het de inkomstenbelasting met een gelijk bedrag verlaagde. Het verbruik van fossiele brandstoffen daalde met 16 procent in zes jaar, tegen een stijging van 3 procent in de rest van Canada. Tegelijkertijd was de economische groei in de regio hoger dan in de rest van het land.

De tweede logische vervolgstap op de energie-agenda waar politici op kunnen hameren, is definitieve sluiting van de kolencentrales. De Tweede Kamer heeft al een motie met die strekking aangenomen.

Kamp heeft eerdere moties weliswaar naast zich neergelegd, maar nu wijst het kabinet, voor de periode na 2023, expliciet maatregelen af die niet primair bijdragen aan CO2-reductie. Als we die regel meteen hanteren, zouden we kolencentrales morgen sluiten en stoppen met de miljarden verslindende bijstook van biomassa. Energiecentrum Nederland berekende al eerder dat de CO2-uitstoot van de energiesector zo terstond met bijna eenderde zou zakken, omdat gascentrales het stokje dan zouden overnemen.

De enige reden dat het kabinet nog aan bijstook vasthoudt, is om te zorgen dat het aandeel duurzame energie in 2023 16 procent bedraagt, zoals in het Energie Akkoord is afgesproken. In tegenstelling tot gas telt biomassa wel mee in die rekensom. Maar waarom zouden we ons laten gijzelen door een inferieure klimaatdoelstelling?

Dus, leden van de Tweede Kamer: tijd voor actie. Met de energie-agenda geeft het kabinet een goede voorzet voor een duurzame toekomst. Het is nu aan uw snelle voetenwerk om de bal in de bovenhoek te krijgen.

Roebyem Anders is co-founder zonnepanelenleverancier Sungevity International. Pier Vellinga is emeritus hoogleraar klimaatverandering, VU en Wageningen. Jan Terlouw is oud-minister van Economische Zaken.

Ontdek wat jij kunt besparen.