Sungevity in het nieuws

Persberichten en publicaties

Centrale regie nodig in tweespalt tussen zonneweiden en zonnedaken

Moeten we daken of weilanden vol leggen met zonnepanelen? Tot die vraag lijkt de discussie rond zonnestroom zich te hebben verengd. Beide kampen schermen met biodiversiteit en inpassing in het cultuurlandschap om hun gelijk te halen.

Voorstanders van zonnestroom op daken zeggen dat  zonneparken koeien, bloemetjes en bijtjes uit het landschap verdringen met het risico dat dit zonnestroom een negatief imago bezorgt. En waarom? Ons land telt bijna 900 vierkante kilometer geschikt dakoppervlak voor zonnepanelen. Consultant Deloitte becijferde dat die daken in de helft van onze stroombehoefte kunnen voorzien.  De bijdrage van zonnestroom is nu 2%.  

Voorstanders van zonneparken beweren dat het een illusie is dat zonnestroom zonder parken ooit een deuk in een pakje groene stroom kan slaan. 

De bovenstaande discussie brengt vooral naar boven hoe versnipperd in Nederland gedacht wordt. Elk aspect van duurzaamheid: van groene energie en waterbeheer tot biodiversiteit en bescherming van het cultuurlandschap, houdt een eigen zuil van belanghebbenden in de lucht. En op bestuurlijk vlak voert elk dorp, elke stad en provincie op eigen houtje een allegaartje aan beleid uit. 

De waarheid is echter dat al deze thema’s nauw met elkaar verweven zijn en we alleen met een overstijgende visie op alle fronten vooruitgang kunnen maken. We kunnen ons domweg niets anders veroorloven: de duurzame energietransitie trekt nu misschien de meeste aandacht naar zich toe, maar we zitten tegelijk in een diepe ecologische crisis. 

Geen Europees land heeft zo weinig over van haar oorspronkelijke biodiversiteit, 15% tegen 40% in EU gemiddeld. Zwaardere regenval zet ons waterbeheer zwaar onder druk. Bebouwing, wegen, maar ook energie-infrastructuur als windmolens en zonneparken, knagen voortdurend aan ons cultuurlandschap. 

Als we met zo’n holistische bril naar de wereld kijken, is het moeilijk vol te houden dat het bij zonnestroom om een simpele keuze tussen daken of weilanden gaat.

Zonneparken zijn inderdaad een snelle manier om energietransitie op te schalen maar het merendeel van de projecten draagt niet bij aan bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit. Dat het anders kan laat Solarpark de Kwekerij in Hengelo zien: hier grazen schapen tussen 7000 zonnepanelen, geven nestkasten en insectenhotels biodiversiteit een flinke boost en wandelaars komen er graag. Om de Hengelose aanpak tot standaard te maken zijn harde landelijke afspraken nodig over biodiversiteit en inpassing in het cultuurlandschap.

Tegelijkertijd kun je biodiversiteit aanjagen op plekken waar het traditioneel beperkt is, zoals in steden. Neem de doelgerichte vergroening in Amsterdam, waaronder 45.000 vierkante meter aan groene daken, die de variëteit van wilde bijen in de stad sinds 2000 met 45% heeft opgestuwd. Rotterdam, dat nu 250.000 vierkante meter groene daken heeft, wil begroeiing op de 14,5 vierkante kilometer plat dak om diezelfde reden fors uitbreiden.

Ook het verwerken van slagregens, in steden een groeiend probleem, is een belangrijke drijfveer voor groene daken. Goed uitgevoerde dakbeplanting kan 70% van jaarlijkse neerslag verwerken en de rest lokaal opslaan. Groene daken gaan bovendien twee keer zolang mee,  leveren door hun isolerende en verkoelende werking 1% tot 6% energiebesparing op, en zijn in staat tot 12 kg fijnstof per vierkante meter per jaar op te vangen.

En het mooie is dat begroeiing onder zonnepanelen zorgt voor natuurlijke koeling. Dat is goed voor het rendement van systemen: elke  graad boven de 25 Celsius vermindert de stroomopbrengst met een half procent.

Voor een zorgvuldige afweging is het dus cruciaal dat je zonneprojecten langs vier assen beoordeelt: de bijdrage aan energietransitie, biodiversiteitherstel, waterbeheer en behoud van cultuurlandschap. Een centrale lange termijn visie is hiervoor onontbeerlijk, evenals een nationale overheid die deze visie vertaalt in concrete eisen waaraan elk voorstel binnen vergunningsaanvragen en subsidieregelingen wordt getoetst. Alleen zo komen we uit het moeras van de versnippering.  

Suze Gehem: (nr 49 Trouw duurzame top 100 2017)  De Groene Grachten

Roebyem Anders (nr 9 Trouw duurzame top 100 2017) Sungevity

Willem Ferwerda (nr 1 Trouw duurzame top 100 2016), Commonland

Bron: Trouw

Foto: Herman Engbers

Ontdek wat jij kunt besparen.